Troosten van de baby:
Onderstaande stappen worden met ouders besproken. Ouders kunnen zelf (met hulp van de JGZ-professional) de afweging maken wat ze willen toepassen:
- Voorspelbaarheid in de zorg voor de baby en stevig instoppen
Dit is de eerste stap bij een onrustige baby. Ouders worden geadviseerd om de baby, zodra er tekenen van vermoeidheid zijn, wakker in bed te leggen. Ook kan het volgen van een vaste routine en het stevig instoppen van het lakentje en dekentje een baby helpen om tot rust te komen.
In plaats van stevig instoppen kan inbakeren worden aanbevolen. JGZ-professionals kunnen inbakeren adviseren wanneer een vaste routine en stevig instoppen na 5-7 dagen niet voldoende effect hebben.
Het is essentieel dat inbakeren nooit zonder begeleiding plaatsvindt: alleen professionals die scholing hebben gevolgd over inbakeren mogen ouders hierin ondersteunen. Voorafgaand aan het inbakeren moet een jeugdarts het kind onderzoeken om somatische oorzaken van huilen uit te sluiten en contra-indicaties te beoordelen, zoals heupdysplasie, luchtweginfecties of een voorkeurshouding.
Professionals moeten ouders duidelijk informeren over:
- De juiste techniek: bijvoorbeeld het gebruik van twee doeken waarbij het hoofdje vrij blijft en de benen in kikkerstand kunnen bewegen.
- De timing: niet starten in de kraamtijd, maar pas na enkele weken, en stoppen rond 4–6 maanden of zodra de baby begint met omrollen
- De risico’s: zoals verstikkingsgevaar bij verkeerd gebruik, verhoogd risico op wiegendood bij buikligging, en heupafwijkingen bij te strak inwikkelen
Voor meer informatie, zie bijlage ‘Praktische adviezen bij huilen’.
- Aanvullende troosttechnieken (‘Troosten en Slapen’)
Om de kalmerende effecten van voorspelbaarheid in de zorg voor de baby en inbakeren te versterken, kunnen ouders gebruikmaken van aanvullende troosttechnieken (zijligging, sussen, wiegen/wiebelen, zuigen).
‘Troosten en Slapen’ gaat uit van twee kernconcepten:
- co-regulatie behoefte
- de troostrespons van baby’s.
Ouders kunnen, op basis van deze kernconcepten, informatie krijgen over de reden waarom baby’s huilen en hoe ze hun baby kunnen troosten. Hen wordt ook geleerd om de van nature aanwezige troostrespons bij de baby te activeren in vijf stappen.
De vijf stappen:
- Inbakeren. Inbakeren is de basis van troost en kalmering. Het geeft de baby veilige begrenzing en gaat de effecten van de Moro-reflex tegen. Inbakeren is de opmaat voor troost.
- Zijligging. De baby wordt bij de ouder in de zijpositie genomen (Singh 2024). Leg de baby altijd op zijn rug om te slapen en te knuffelen.
- Sussen. Door tegen de baby shhh-geluiden te maken.
- Wiegen/wiebelen. Het zachtjes wiebelen/wiegen van het hoofdje van de baby.
- Zuigen. Door de baby te laten zuigen op een fopspeen.
Eventuele voedingsproblemen, zoals over/ondervoeding, reflux en (vermoedens van) koemelkallergie worden actief door het JGZ-team begeleid. Volg hiervoor de JGZ-richtlijn ‘Voedselovergevoeligheid’ of JGZ-richtlijn ‘Voeding en eetgedrag’.
Om overvoeding en honger te voorkomen gaat de JGZ-professional de portiegrootte en de voedingsfrequentie na en past deze zo nodig aan conform leeftijd en gewicht. Om bijkomend regurgiteren en spugen enigszins te helpen verminderen, kunnen ouders geadviseerd worden de voeding verdikken.
Adviseer ouders in elk geval om zo min mogelijk te wisselen van borst- naar kunstvoeding of tussen kunstvoedingen, omdat dit meestal niet helpt om het huilen en de onrust te verminderen. Ook het stoppen van de borstvoeding helpt meestal niet.