2.4 Etiologie en pathogenese 

JGZ-richtlijn Overgewicht

JGZ-richtlijn Overgewicht

Algemene etiologie

Mensen halen energie uit voedsel, slaan het op als vet of glycogeen, en gebruiken het voor basale stofwisseling, bewegen en warmteproductie door het lichaam. Bij stabiel gewicht is de energie-inname in een periode gelijk aan het verbruik. Wanneer de inname gedurende langere tijd groter is dan het verbruik, wordt het overschot voornamelijk opgeslagen als vet [57].

Pathogenese

Voedselinname en verzadiging worden geregeld door drie systemen. Bij obesitas zijn deze systemen blijvend verstoord. Het gaat om:

  1. Het homeostatische systeem in de hypothalamus: dit is het onbewuste systeem dat de balans tussen eetlust en verzadiging regelt [57][12][48]. Deze balans ontstaat door een complex samenspel van sensorische prikkels en hormonale informatie uit bijvoorbeeld het maag-darmstelsel (ghreline, glucagon-achtige’ peptide-1, cholecystokinine), uit de alvleesklier (insuline, amyline en peptide YY), uit vetcellen (leptine en adiponectine) en door diverse neurotransmitters. Bijvoorbeeld, een lege maag geeft toename van ghreline-afgifte en stimuleert eetlust [12][57][48]. Leptine reguleert verzadiging, waardoor we ’s nachts meestal niet eten en pas in de ochtend weer honger krijgen.
  2. Het hedonische systeem: hierbij draait het om de beloning bij voedselinname, iets lekker vinden en plezier in eten ervaren. Dit systeem wordt deels gereguleerd door dopamine en serotonine [12][57]. Bewuste en onbewuste lerende ervaringen spelen hierbij een belangrijke rol, waardoor voedselkeuze bewust en onbewust sterk beïnvloed wordt door eerdere ervaringen [48]. Bijvoorbeeld: een kind dat gewend is een bepaald voedingsmiddel te krijgen in een specifieke situatie, kan later in een vergelijkbare situatie automatisch voor dat voedingsmiddel kiezen.
  3. Ten slotte is er de cognitieve controle: hiermee kan bewust gekozen worden om te eten. 

Heb je vragen?

Neem voor vragen of meer informatie contact met ons op

Contact opnemen